Systemisch kijken

 Posted by on 18 februari 2010  Samenwerken
feb 182010
 

In de opleiding die ik net heb afgerond leerde ik ‘systemisch’ naar organisaties te kijken. Uitgangspunt daarbij is dat mensen die op een of andere manier met elkaar verbonden zijn, behoren tot een systeem. Zo is een gezin een systeem, net als een werkgroep, geloofsgemeenschap, bestuur, organisatie of politieke partij. Je kunt ook zeggen dat een individueel mens een systeem is; alle onderdelen – het hart, de armen, de spieren, het denken – zijn immers met elkaar verbonden.

De leden van een systeem kunnen hun verbondenheid bewust ervaren, maar soms ook is het ‘lidmaatschap’ onbewust. Dit zie je bijvoorbeeld bij mensen die in hetzelfde jaar geboren zijn, in Italië zijn geweest, dezelfde culturele achtergrond delen etc. Het spreekt voor zich dat de verbondenheid met systemen op veel manieren tot uitdrukking kan komen en zelfs onzichtbaar kan zijn. Bovendien kunnen er subsystemen zijn, die weer hun eigen dynamiek kennen. Het is belangrijk de grenzen van het systeem te af te bakenen.

Wetenschappers hebben ontdekt dat elk systeem – ook buiten de natuurwetenschappen – streeft naar evenwicht. Net als bij een koorddanser die op het touw voortdurend naar zijn balans zoekt, zoekt een systeem naar evenwicht. Zodra er iets gebeurt dat het evenwicht verstoort, neemt het systeem maatregelen om weer in balans komen. Meestal is een kleine correctie voldoende. Maar soms gebeuren er dingen waar het systeem geen oplossing voor heeft of waar de oplossing ontoereikend is. De keuze voor een ‘second best’ oplossing brengt de balans voor het oog zo goed mogelijk terug en aan de buitenkant lijkt er niets aan de hand.

Op de lange duur kan een opeenvolging van ‘second best’ oplossingen echter gaan wringen. Het systeem kan vastlopen en geen kans meer zien om zich te herstellen. Dan komt het voortbestaan van het systeem in gevaar. De koorddanser valt naar beneden. Mensen vertrekken uit het team. De vacature wordt niet vervuld. Het ziekteverzuim neemt toe. De klant is ontevreden. Het kunnen allemaal symptomen zijn van een systeem uit evenwicht.

Vooral wanneer een persoon, een team of een organisatie al meerdere keren zonder succes heeft geprobeerd om een probleem op te lossen dat steeds weer terug komt, is het nuttig om een systemische bril op te zetten. Met die bril kun je ontdekken wat de disbalans in het systeem heeft veroorzaakt en kun je gaan werken aan het oplossen van de oorzaak in plaats van aan het bestrijden van het symptoom.

De waarde van de ‘systemische kijk’ is dan dat de oorzaak van het probleem zichtbaar wordt. Dan kan het bij de wortel worden aangepakt en de maatregelen die worden getroffen, snijden hout. Efficiënter kan het niet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

1.468 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>